W styczniu najpierw odbyły się dwa spotkania, potem były kolejne – w styczniu i w lutym. Jestem umiarkowanym optymistą. Podpisane ustawy wprowadzające reformę wydają się klarowne i oczywiste, ale „diabeł tkwi w szczegółach” i tak naprawdę sporo zależy od samorządów terytorialnych, na ile podejdą one odpowiedzialnie. Tu mam obawy, bo z samorządami bywa różnie. Znam samorządy, które podchodzą do spraw oświatowych bardzo odpowiedzialnie i tam raczej nie będzie problemów z pracą dla nauczycieli, ale jest gro samorządów, które podchodzą do sprawy politycznie i za wszelką cenę chcą udowodnić, że reforma jest zła – i to się może odbyć kosztem uczniów i nauczycieli. Takie obawy są. Rok 2017 będzie na pewno rokiem ciekawym i trudnym.

Beata Pietruszka, Region Podlaski: Co w 2016 roku powiodło się, a co nie? Dobrą zmianą jest to, że sześciolatki nie muszą już iść do pierwszej klasy szkoły podstawowej, a w liceum zaplanowano między innymi zwiększenie godzin historii. Został uporządkowany artykuł 42 ustawy Karta Nauczyciela – dzięki likwidacji „godzin karcianych”, ale jednak wymaga on doprecyzowania w zakresie realizacji praktycznej. Zwiększone zostały uprawnienia kuratorów, na przykład: wyrażanie zgody na likwidację szkół, ocena pracy dyrektora, wprowadzono taką samą liczbę przedstawicieli w komisjach konkursowych na dyrektora szkoły lub placówki, jak organu prowadzącego. Bardzo ważnym wydarzeniem było podpisanie przez prezydenta ustawy obniżającej wiek emerytalny, dzięki temu między innymi nauczyciele nie będą musieli pracować do 67 roku życia. Nie powiodło się natomiast uzyskanie znaczącej podwyżki płac dla nauczycieli oraz pracowników administracji i obsługi. Czego nauczyciele oczekują w 2017 roku? 2017 to pierwszy rok wprowadzania systemowej reformy oświaty, istnieje wiele obaw z tym związanych. Pracownicy gimnazjów boją się utraty pracy, a uczniowie i rodzice – zamieszania z tym związanego. Ważne jest, żeby samorządy tak zaplanowały sieć szkół, aby nie odbyło się to kosztem uczniów i nauczycieli. Wiele zależy od kuratorów oświaty. Dużą rolę do odegrania będą miały w tym przypadku również związki zawodowe. Nauczyciele oczekują także wprowadzenia standardów edukacyjnych, w tym maksymalnej liczby uczniów w oddziałach. Ważne, że jest to jeden z priorytetów Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność”. Poza tym – oczywiście – nauczyciele oczekują znaczącej podwyżki płac.

Wojciech Książek, Region Gdański: Co udało się w 2016 roku? Nie był to rok łatwy. Z jednej strony trwała organiczna praca u podstaw. Obrona ludzi w szkołach, negocjacje z organami prowadzącymi w sprawach płacowych; na przykład udało się wynegocjować średni wzrost o 10 procent wynagrodzeń dla pracowników administracji i obsługi w szkołach prowadzonych przez Marszałka Województwa Pomorskiego. Trwał też cykl spotkań z Komisjami Zakładowymi lub Międzyzakładowymi w sprawach tak zwanego ankietowania, czyli rozmów na temat oczekiwań wobec wyższych władz Związku; Zarządu Regionu, Sekcji. Z drugiej strony wzrastało napięcie związane z planami poważnych zmian w oświacie. Przyjmowaliśmy w tej sprawie stanowiska, przeprowadziliśmy w listopadzie 2016 roku ankietę na temat oceny programu zmian. Odpowiedzi ponad 2 500 ankietowanych pracowników szkół były podstawą do określenia planu działań Sekcji. Co planuje się w 2017 roku? Tym planem działania, po podpisaniu przez Prezydenta RP ustaw zmieniających ustrój szkolny, jest program pomocy komisjom Zakładowym i Międzyzakładowym szczególnie w sprawach opiniowania planowanej sieci szkół na danym terenie, opiniowania projektów organizacji szkół na rok szkolny 2017/18 (i ich aneksów). Dbałość, aby nauczyciele, pracownicy administracji i obsługi szkół nie tracili zatrudnienia. Wyzwania są trudne, czasu mało, środki finansowe też nie zaspakajają wielu oczekiwań, ale niezwykle ważna jest też wrażliwość, otwartość wszystkich stron na dialog – w tym dyrektorów szkół, organów prowadzących, ludzi kuratoriów, którym zwiększono pewne zadania kontrolne. Chcemy też pomóc nauczycielom w przygotowaniu programowej strony zmian. Dobrze, że te zadania są rozłożone na kilka lat, mogą tu pomóc struktury Instytutu Doskonalenia Nauczycieli „Solidarność”. Poza tym realizujemy inne zadania, jak chociażby kolejna edycja konkursu muzycznego: „Polska, moje miejsce, mój kraj”, XV edycja Funduszu Stypendialnego NSZZ „Solidarność”. Chcemy też w tym roku odsłonić na Placu Solidarności w Gdańsku tablicę upamiętniającą strajk oświatowy z listopada 1980 roku oraz ludzi oświaty represjonowanych w stanie wojennym; a byli tacy, często zbyt zapomniani w Wolnej Polsce.

rozmawiała i opracowała Barbara Ellwart

W numerze 4/2017

Status zawodowy dyrektora szkoły, nauczycieli i innych osób pracujących z dziećmi

Tematem przewodnim tego spotkania przedstawicieli związków zawodowych, samorządów terytorialnych i ministerstw był status zawodowy dyrektora szkoły, nauczycieli i innych pracowników oświaty wykonujących pracę bezpośrednio z dziećmi.
Zbigniew Świerczek
więcej na str. 3

Jaka będzie przyszłość morskiego szkolnictwa zawodowego?

Wprowadzenie nowych zawodów, m.in. magazynier, szkutnik; przekształcenie (unowocześnienie) zawodów już istniejących, m.in. technik logistyk, technik spedytor; problemy z wyposażeniem niektórych szkół oraz z ich finansowaniem; przekształcenie istniejących szkół w szkoły resortowe – to tylko nie-które z tematów, które były poruszane 26 stycznia 2017 r. podczas posiedzenia Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (GMZ).
Zbigniew Świerczek
więcej na str. 4

Z obrad Grupy roboczej do spraw czasu i warunków pracy nauczycieli

Standardy zatrudnienia nauczycieli, pensum specjalistów, przywrócenie przepisów emerytalnych obejmujących pedagogów, które obowiązywały przed 1 stycznia 2009 roku, wprowadzenie jednoznacznych zmian kontro-wersyjnego już art. 42 ust. 2, wyposażenie stanowisk pracy nauczycieli, ujednolicenie czasu zajęć specjalistycznych i zajęć rozwijających uzdolnienia oraz zajęć dydaktyczno-wyrównawczych – to najważniejsze postulaty zgłoszone przez przedstawicieli Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” podczas prac tej grupy.
Jerzy Ewertowski więcej na str. 5

Podsumowanie roku 2016 (2)

Za nami rok wielu zmian w oświacie. W grudniu 2016 roku Sejm uchwalił ustawy wprowadzające reformę edukacji, prezydent RP też je podpisał, ale czas negocjacji środowiska oświatowego z rządem nadal trwa. Co w 2016 roku powiodło się, a co nie? Czego nauczyciele oczekują w 2017 roku?
więcej na str. 6

Patroni roku 2017 ustanowieni przez Sejm RP

Posłowie Sejmu RP zdecydowali, że rok 2017 roku będzie przebiegał pod patronatem: Rzeki Wisły, Josepha Conrada Korzeniowskiego, marszałka Józefa Piłsudskiego, Adama Chmielowskiego, błogosławionego Honorata Koźmińskiego oraz Tadeusza Kościuszki.
więcej na str. 8

Internet czy Internet

Internet w Polsce dostępny jest oficjalnie od 1991 roku – czyli od 26 lat – i większość Polaków nie wyobraża już sobie życia bez niego. Nadal jednak toczą się dyskusje na temat pisowni słowa Internet. Jedni języko-znawcy uważają, że powinien być pisany wielką literą, inni – że małą, jeszcze inni dopuszczają pisownię dwojaką.
Barbara Ellwart
więcej na str. 13

System emerytalny: co nas czeka po 1 października 2017 roku

Co nas czeka po 1 października 2017 roku? Rodzi się wiele pytań, na przykład o wysokość świadczenia, emerytury pomostowe, o OFE czy o możliwość dorabiania na emeryturze. Czy i kiedy zostanie wprowadzone kryterium stażowe? Stąd też duże zainteresowanie związkowców, członków Zarządu Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność”, spotkaniem z wiceministrem Marcinem Zielenieckim z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które odbyło się podczas zebrania Zarządu Regionu Gdańskiego 9 stycznia br. Była to okazja, by porozmawiać o problemach rynku pracy i systemie emerytalnym.
Artur. S. Górski
więcej na str. 14

Polskie Święto Niepodległości we Lwowie i Drohobyczu

Gildia Miłośników Nauki zorganizowała kolejny wyjazd na Kresy, połączony ze spotkaniem z Polakami wciąż mieszkającymi w Drohobyczu, Lwowie, Mościskach. Wycieczka odbyła się w połowie listopada 2016 roku.
Dariusz Zięba
więcej na str. 17

Spotkanie noworoczne w Rzeszowie

Już szósty raz w Zespole Szkół nr 2 w Rzeszowie w miłej, rodzinnej atmosferze odbyło się XXVII Spotkanie Opłatkowe, którego inicjatorem była Organizacja Międzyzakładowa NSZZ „Solidarność” Pracowników Oświaty i Wychowania w Rzeszowie.
Bogusława Buda
więcej na str. 19